ANGELO MERLATTI

SUNT LACRIMAE RERUM

SUNT LACRIMAE
RERUM ET MENTEM
MORTALIA TANGUNT

Scritto apparso in due puntate su
La Bisalta, Cuneo, 23 e 30 gennaio1998.

«Ocellus meus atque mea maxima cura, inenodabili alternis impellitur ac duriter uritur morbo!» alumnaeque valetudinis adversae maxime conscia rebusque asperioribus in verticem undique inruentibus Livia iure difficilis, tales dolentius profundit pectore voces.

Recentisque sibi additae rustice iniuriae culmine summo, nec non et lacrimis salsis miliens effusis, vemensque totoque nubila voltu, in conclavi locum petit accommodum paci.

Tantum pro! Ad quietem patrandam summoque adnititur studio: at inutilis nisus vanumque inceptum evadit.

Inque caminum crinibus passis multifidas proicit faces, easque indignata ad flammas producit.

Insuperque, inchoatum sermonem offensior continuans, fronte severa subiungit: «e re nata ne nummulos ipsa quodammodo congeram sponte, a viro detestabili turpeque cottidie vinoso, infandum! impedior.
Helluo, aerisque dotalis onager sedulo prodigus!
Mihique soli, (vitae crudele venenum), tenuique praesertim perpetuo) pro dolor! valetudine, nummorumque tempore necessario aeternum inani, inexpiabiles irae caelestes? Mihique soli, inquam, in filiam debitum munus pietatis iniqua impositum sorte!»

Denique unica mater init mitescens consilium: casus videlicet graviter capiti pendens, animose sibi subeundus.

«In proxima silva» sollerti addit remissior reperto consilio, «ligna aptaque sarmenta, his extremis temporibus mihi profecto ad rem utilissima, olim accurate cumulavi.»

Dieque igitur postero mane, de illis lignis sarmentisque partem in umeros tollam: urbemque vicinam, ipsamet invicta labore, intendens beatior tenebo. Meoque libentius effuso sudore numerataque ac felici pecunia animae meae dimidio levatio fiet serena doloris.

Haec ubi dicta, omnisque in capto consilio laetitiaque abunde perfusa, tramite recto silvam attingere agilis agit.

Fascesque ligamentis salignis probe satis industrieque collectas, in locum editiorem ad opus quondam aptatum, animi fidens, e vestigio inferre festinat. Opere opportune confecto, inibi Livia aliquamdiu secura in saxo quiescit. At invido fato, aptissimam moram sibi concessam, modo pallescens fastidit. Namque uno et eodem temporis puncto, animi quaedam turbatio, cessantem en gravius amarissima torquet: eo quod tussi perseverantius saevienti plerumque recidiva laborat, atque id ipsum consilio reapse inimicum. Virique infelicis en subit infamis vinolentia: etiamque homuncionis nimium saepe furentis dira impudentia, misellae violenter patescit. Belvisque feris immanibusque horridioris immerita verbera victusque scelerata penuria, ceu ignes ferales intimum pectus Liviae dilaniant, buxoque pallidiorem dolentem efficiunt.

Lucemque, exsanguibus genis animoque praesenti perosa, domum versus lentissima redit. Interea matris solius et pectore curas iactantis, liniamenta vultus decora, acerba inter vias memoria luctuose mutantur. Infelix ac misera mater nimiumque exercita curis minimisque continuis! Herbido lassula cum subito sidit, ibidem ingeminant acrius asperae animo ignes gemitusque de pectore ducens, lumina manibus roscida condit.

Ut nives considens tabescit, mortisque suffusa nigrore; minimeque in angustiis solatium, suasores dimittens admittit, imbresque lacrimarum miserabilis fundit. Agri solum ac vestes uberius silentio conspergit.

Cum vero solito magis, adversisque rebus adsiduoque pallida luctu, vitam moratur invisam, tunc parvum puellulorum gregem nullo strepitu sibi convenientem, reviviscens fulgentibus oculis cernit. Lacrimasque fluentes erubescens repentino coërcet; indeque moderato aequabilique habitu surgens, ininde se viae velocior committit.

Subitoque longe distantes, parvuli cursum protinus ineunt; simulque animosi laborem temnentes, ad afflictam volantes contendunt. Ubi vero levesque ac venusti praeuntem compostam attingunt, in remorando ancipites haesitant. Brevique denique spatio, iocosi perbelle audentesque glomerantur tum demum in orbem.

Ex quo lumina Liviae, puellis praesente gaudioque pulchre nitentia. Puerilique deliciae candore, animum matris suaves gratiosum emolliunt et voluptate eximie totum perfundunt. Ferventique caritate, dum horas inexpleto fallit varioque sermone, dulcissimos rerum amantior et alacris gaudio simul complectens, maniplum nequaquam silentem colligere sibi ex animo havet.

Comitibusque renovata festivis, per tacitum callem fronte serena progrediens, ad vesperum limen insperato contingit. Ecce autem primi sub limina solis, filiolae tacite valedicto, nesciensque quorsum sit res evasura, pedibus celeris audentiorque in silvam incaute revertit. Exin mater viribus audax enixe, onus fatale de aggere impigra tollit. Attamen sequitur serius incommoda tussis; gradariaeque persistit pernicies immitis, vementiusque vexatam identidem petens, immaniter latera exercita fodit.

Atrocique spirandi difficultate perhorrescens corpore toto, in ipsa subsidere via, formidine trepida cogitur. Inceptique caligine, magis impendio conterrita: solaque sub pondere ardet ingemitque defecta maerore. Ampliusque amara curarum, in tenebris lacrimabilis trahit. Comaeque nigerrimae multo diffluentes sudore, rore stillanti inaequabile iter intingunt. Magis etiam longe lateque uritur tergum labantis, saeviusque et diffusius degluptum. Plantaeque iam prope sibi cedentes: sarcinisque funestis re vera trementes paulatim franguntur.

Nunc puellam pectore tenet maerenti, eandemque sane quidem invite domi relictam. Seque penitus fractam infirmeque animatam altius amaritie retractans, optima omnium utramque Deiparae fluentibus lacrimis credit: et arentibus faucibus, in verba novissima venit.

In obtutu supremo malorum, tempori attonita cedit; genibusque irrita flexis, ad nilumque redacta, humi sine voce mater repente procumbit.